Kennisbank

Wat ooit hielp, kan later in de weg gaan staan.

Wanneer een situatie spannend, pijnlijk of overweldigend voelt, proberen we onszelf te beschermen. Soms bewust, maar vaak gebeurt dit automatisch.

We kunnen gaan vechten, vluchten, bevriezen of ons sterk aanpassen aan wat een ander nodig heeft. Ook pleasen, controle houden, alles zelf willen doen of gevoelens wegdrukken kunnen manieren worden om met spanning om te gaan.

Dit noemen we overlevingsmechanismen.

Ze zijn niet ontstaan omdat er iets mis met je is. Vaak hebben ze je ooit geholpen om met een situatie om te gaan.

De vraag is alleen: heb je deze bescherming vandaag nog steeds nodig?

Kennismaking plannen

Bescherming ontstaat niet voor niets

Als kind zijn we voor veiligheid, zorg en verbinding afhankelijk van anderen. We ontwikkelen manieren om om te gaan met situaties die we moeilijk vinden.

Misschien leerde je stil te worden wanneer er spanning was. Misschien probeerde je juist iedereen tevreden te houden. Je werd heel zelfstandig, zorgde voor anderen, probeerde geen fouten te maken of hield voortdurend in de gaten hoe de sfeer was.

Ook later in het leven kunnen beschermingsmechanismen ontstaan door ingrijpende gebeurtenissen, langdurige stress, verlies of andere moeilijke ervaringen.

Wat je doet, heeft vaak ergens een functie gehad.

Achter een patroon dat je nu lastig vindt, kan een bescherming zitten die ooit heel logisch was.

Vechten, vluchten, bevriezen of aanpassen

Wanneer we spanning of dreiging ervaren, kan ons lichaam automatisch reageren.

Vechten

Je wordt boos, gaat in discussie, verdedigt jezelf of probeert controle over de situatie te krijgen.

Vluchten

Je wilt weg, vermijdt situaties, blijft voortdurend bezig of probeert moeilijke gevoelens niet te hoeven ervaren.

Bevriezen

Je klapt dicht, weet ineens niet meer wat je moet zeggen of doen of voelt je afgesloten van wat je eigenlijk voelt.

Aanpassen of pleasen

Je richt je sterk op de ander, probeert conflicten te voorkomen, zegt ja terwijl je nee voelt en zet je eigen behoeften opzij.

Deze reacties zijn niet altijd letterlijk zichtbaar. Je kunt bijvoorbeeld rustig lijken terwijl er vanbinnen van alles gebeurt.

En je hoeft niet één vast mechanisme te hebben. In verschillende situaties kunnen verschillende reacties naar voren komen.

Hoe bescherming een patroon kan worden

Een beschermingsmechanisme kan zo vertrouwd raken dat het automatisch wordt ingezet, ook wanneer de oorspronkelijke situatie allang voorbij is.

Misschien herken je dat je:

moeilijk nee kunt zeggen;
altijd sterk probeert te blijven;
alles zelf wilt oplossen;
voortdurend controle wilt houden;
conflicten vermijdt;
jezelf snel aanpast;
moeilijk hulp kunt vragen;
gevoelens wegdrukt en doorgaat;
voortdurend bezig bent;
perfectionistisch bent;
snel in de verdediging schiet;
jezelf terugtrekt wanneer iets spannend wordt;
sterk bezig bent met wat anderen van je vinden;
pas rust neemt wanneer alles af is.

Van buitenaf kan zo'n patroon zelfs een kwaliteit lijken.

Zelfstandig. Zorgzaam. Sterk. Gedreven.

Maar wanneer je niet meer vrij kunt kiezen en automatisch hetzelfde blijft doen, kan het steeds meer energie gaan kosten.

Achter het gedrag zit vaak een behoefte

Wanneer je alleen probeert een patroon weg te krijgen, mis je soms waarom het er überhaupt is.

Daarom kijk ik liever niet alleen naar: Hoe stop ik met pleasen?

Maar ook: Wat ben ik bang dat er gebeurt wanneer ik níét please?

Niet alleen: Hoe laat ik de controle los?

Maar: Wat geeft controle mij op dit moment?

En niet alleen: Waarom kan ik nooit hulp vragen?

Maar: Wat heb ik ooit geleerd over afhankelijk zijn van iemand anders?

Wanneer je begrijpt wat een beschermingsmechanisme probeert te voorkomen of te behouden, ontstaat er vaak een andere blik op jezelf.

Je hoeft je bescherming niet weg te duwen

Overlevingsmechanismen zijn niet je vijand.

Ze vertellen soms iets over hoe je hebt geleerd jezelf te beschermen.

Daarom hoeft verandering niet te beginnen met: Dit moet weg.

Het kan beginnen met nieuwsgierigheid:

Waar beschermt dit mij tegen?
Wanneer heb ik dit geleerd?
Wat levert het mij op?
Wat kost het mij inmiddels?
En wat heb ik vandaag nodig om anders te kunnen kiezen?

Wat vroeger nodig was, hoeft niet voor altijd jouw automatische antwoord te blijven.

Hoe De Binnenbron hiermee werkt

Bij De Binnenbron kijken we niet alleen naar het gedrag dat je wilt veranderen, maar naar wat eronder ligt.

Wanneer wordt jouw beschermingsmechanisme actief? Wat gebeurt er vlak daarvoor? Welke emotie, angst of overtuiging wordt geraakt? En wat probeert dit patroon voor jou te doen?

Afhankelijk van jouw hulpvraag kan ik daarbij werken met NEI-coaching, systemisch werk, innerlijk-kindwerk, delenwerk of visualisatie.

We hoeven jouw bescherming niet af te breken.

We onderzoeken waarom zij ooit nodig was en wat jij vandaag nodig hebt om steeds vaker vanuit bewustzijn in plaats van automatisme te kunnen reageren.

Van automatisch beschermen naar bewust kunnen kiezen.

Overlevingsmechanismen is een brede term voor manieren waarop mensen omgaan met spanning, dreiging of moeilijke ervaringen. Niet ieder patroon ontstaat door trauma en vanuit gedrag alleen kan niet worden vastgesteld waardoor een reactie is ontstaan. De begeleiding bij De Binnenbron is aanvullend en vervangt geen medische, psychologische of psychiatrische behandeling. Neem bij acute of ernstige klachten contact op met een bevoegde zorgverlener of huisarts.

Waar probeert jouw patroon je tegen te beschermen?

Soms blijven we iets doen waarvan we allang weten dat het ons niet meer helpt. Niet omdat we niet willen veranderen, maar omdat een deel van ons nog steeds probeert te beschermen. In een rustig en vrijblijvend kennismakingsgesprek kijken we samen naar wat jouw patroon probeert te doen en wat jij nodig hebt om meer keuzevrijheid te ervaren.

Kennismaking plannen