Kennisbank
Als een geboorte anders wordt ervaren dan gehoopt
Een bevalling kan een intense ervaring zijn. Soms blijft er na de geboorte niet alleen een herinnering achter, maar ook spanning, angst, verdriet of een gevoel van machteloosheid.
Voor een ouder kan dat merkbaar zijn in hoe er wordt teruggekeken op de bevalling. Bij een kind kijken we voorzichtig naar de vraag of ervaringen rond de geboorte mogelijk mee kunnen spelen in wat later zichtbaar wordt.
Wanneer een bevalling nog doorklinkt
Een bevalling kan voorbij zijn, terwijl de ervaring nog voelbaar is
Niet iedere moeilijke of onverwachte bevalling wordt als traumatisch ervaren. En andersom hoeft een bevalling er van buitenaf niet uitzonderlijk heftig uit te hebben gezien om door iemand als ingrijpend te zijn beleefd.
Het gaat daarom niet alleen om wat er gebeurde, maar ook om hoe het werd ervaren.
Misschien verliep de bevalling heel anders dan verwacht. Misschien was er angst om jezelf of je baby, waren medische ingrepen nodig, ging alles plotseling heel snel of duurde de bevalling juist lang. Misschien voelde je je niet gehoord, verloor je het gevoel van regie of werden jij en je baby na de geboorte van elkaar gescheiden.
Wat voor de één goed te dragen is, kan voor een ander diep ingrijpend zijn.
Daarom kijken we bij De Binnenbron niet alleen naar het verhaal van de bevalling, maar vooral naar wat daarvan nu nog voelbaar is.
Wat kan een bevalling ingrijpend maken?
Niet alleen wat er gebeurde telt
Er zijn veel omstandigheden waardoor een geboorte als spannend, overweldigend of traumatisch kan worden ervaren.
- een zeer snelle of langdurige bevalling;
- een spoedkeizersnede of andere onverwachte medische ingreep;
- vacuüm- of tangverlossing;
- vroeggeboorte;
- complicaties bij moeder of baby;
- angst dat moeder of baby iets zou overkomen;
- verlies van controle of regie;
- onvoldoende uitleg of je niet gehoord voelen;
- pijn of paniek die als overweldigend werd ervaren;
- een onverwachte scheiding tussen ouder en baby na de geboorte;
- opname van de baby op een neonatale afdeling;
- een bevalling die heel anders verliep dan gehoopt of voorbereid.
Maar een gebeurtenis op deze lijst betekent niet automatisch dat er sprake is van trauma.
De persoonlijke beleving staat centraal.
De ervaring van de ouder
Als je hoofd weet dat het voorbij is, maar je gevoel nog reageert
Na een ingrijpende bevalling kan iemand merken dat het moeilijk is om aan de geboorte terug te denken. Soms komen beelden of gevoelens onverwacht terug. Een ziekenhuisbezoek, zwangerschap van iemand anders, een verjaardag of zelfs een bepaalde geur kan iets aanraken.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- emotioneel wordt wanneer je over de bevalling praat;
- bepaalde momenten liever vermijdt;
- boosheid, verdriet, schuld of machteloosheid voelt;
- blijft denken aan wat er anders had moeten gaan;
- moeite hebt met het gevoel dat je geen regie had;
- gespannen raakt bij het idee van een volgende zwangerschap of bevalling;
- moeite hebt om het verhaal van de geboorte een plek te geven.
Soms is er vooral één gedachte die blijft hangen: Waarom raakt dit me nog steeds, terwijl het allang voorbij is?
Juist dan kan het waardevol zijn om niet alleen te kijken naar wat er feitelijk gebeurde, maar ook naar wat jij daarin hebt ervaren.
En hoe zit dat bij een kind?
Een kind heeft geen woorden nodig om iets te ervaren
Een pasgeboren baby kan niet vertellen hoe een geboorte is ervaren. Daarom moeten we voorzichtig zijn met conclusies over wat een geboorte later precies veroorzaakt.
Wel weten we dat baby's vanaf het begin reageren op lichamelijke sensaties, stress, nabijheid, aanraking en regulatie.
Binnen Geboorte in Kaart kijken we daarom niet vanuit de gedachte: "Dit gedrag komt door de geboorte."
We stellen een andere vraag: Zou iets uit die vroege periode mogelijk mee kunnen spelen in wat we nu zien?
Dat verschil is belangrijk.
Wanneer er bijvoorbeeld sprake was van een snelle geboorte, medische ingrepen, vroeggeboorte of scheiding na de geboorte, kan dat onderdeel worden van het bredere verhaal dat we onderzoeken. Niet als vaststaande verklaring, maar als één mogelijke laag.
Hoe kan dit later zichtbaar worden?
Gedrag vertelt soms meer dan woorden kunnen
Bij volwassenen kunnen ervaringen rond een bevalling bijvoorbeeld herkenning geven in spanning, controle willen houden, angst rondom zwangerschap of bevalling, of sterke emoties wanneer het geboorteverhaal ter sprake komt.
Bij kinderen kijken we veel voorzichtiger. Gedrag zoals moeite met veranderingen, spanning rond afscheid, sterk behoefte hebben aan nabijheid, snel overprikkeld raken of juist veel controle willen houden, kan allerlei oorzaken hebben.
Een geboorte-ervaring is daarom nooit automatisch de verklaring.
We kijken naar het hele verhaal van het kind: temperament, ontwikkeling, gezin, omgeving, gebeurtenissen én de periode rondom zwangerschap en geboorte.
Dat voorkomt dat we gedrag in één hokje stoppen.
Geboortetrauma en bevallingstrauma zijn niet precies hetzelfde
Twee verhalen rond dezelfde geboorte
Bij één geboorte zijn meerdere ervaringen aanwezig.
Met bevallingstrauma wordt meestal de traumatische of zeer ingrijpende beleving van degene die is bevallen bedoeld.
Wanneer ik binnen mijn werkwijze spreek over een mogelijke geboorte-imprint of ingrijpende geboorte-ervaring bij het kind, gaat het om iets anders: de vroege lichamelijke en emotionele omstandigheden rondom het geboren worden.
Die twee verhalen kunnen elkaar raken, maar zijn niet hetzelfde.
Een moeder kan een bevalling als traumatisch hebben ervaren, terwijl het kind zich goed ontwikkelt. Andersom kunnen er vragen rondom een kind zijn, terwijl de ouder de bevalling zelf helemaal niet als traumatisch heeft beleefd.
Daarom trek ik geen conclusies vooraf. Ik kijk naar het hele verhaal en onderzoek samen met jou wat mogelijk meespeelt.
Het gaat niet om schuld
Begrijpen is iets anders dan iemand verantwoordelijk maken
Wanneer zwangerschap en geboorte worden besproken, kan bij ouders gemakkelijk het gevoel ontstaan dat zij iets verkeerd hebben gedaan.
Dat is niet het uitgangspunt van De Binnenbron.
Een moeder kiest niet voor complicaties. Een ouder kiest niet voor angst, ziekte, vroeggeboorte of een spoedkeizersnede. En soms zijn medische ingrepen juist noodzakelijk om moeder en kind veilig door een geboorte heen te helpen.
Terugkijken naar deze periode gaat daarom niet over schuld.
Het gaat over begrijpen. Over woorden geven aan wat misschien nooit woorden heeft gekregen. Over herkennen wat nog geraakt wordt. En soms over ontdekken dat een reactie die altijd onlogisch leek, vanuit het eigen verhaal ineens beter te begrijpen is.
Wanneer kan het waardevol zijn om hiernaar te kijken?
Misschien herken je dit
Het kan waardevol zijn om jouw bevallings- of geboorteverhaal verder te onderzoeken wanneer je merkt dat:
- je bevalling je emotioneel blijft raken;
- je moeilijk over bepaalde momenten kunt praten;
- je angst ervaart rondom een eventuele volgende zwangerschap of bevalling;
- je het gevoel hebt dat je bevalling nog niet echt een plek heeft gekregen;
- je veel vragen hebt over de start van je kind;
- bepaald gedrag van je kind je nieuwsgierig maakt naar zwangerschap en geboorte;
- je vooral wilt begrijpen wat deze periode voor jou of je kind heeft betekend.
Je hoeft daarvoor niet eerst te weten of er sprake is van trauma.
De vraag "Ik merk dat dit me nog raakt en ik wil begrijpen waarom" is al genoeg om verder te kijken.
Hoe De Binnenbron hiernaar kijkt
Niet opnieuw beleven, maar voorzichtig onderzoeken
Bij De Binnenbron hoef je een moeilijke bevalling niet opnieuw tot in detail te doorleven.
We kijken rustig naar wat er gebeurde, wat jij daarbij hebt ervaren en wat nu nog geraakt wordt.
Afhankelijk van jouw vraag kunnen verschillende manieren van werken worden ingezet, bijvoorbeeld Geboorte in Kaart, NEI of systemisch werk. Niet volgens een vast protocol, maar afgestemd op jou en wat zich tijdens een sessie aandient.
Bij vragen rondom een kind kijken we eveneens breed. De geboorte is nooit automatisch dé oorzaak van gedrag. Het is één mogelijke laag binnen een veel groter verhaal.
Het doel is niet om in het verleden te blijven. Het doel is om te begrijpen wat daar misschien nog om aandacht vraagt, zodat er in het heden meer ruimte kan ontstaan.
De begeleiding bij De Binnenbron is aanvullend en vervangt geen medische, psychologische of psychiatrische behandeling. Bij ernstige of aanhoudende traumaklachten, herbelevingen, paniek of wanneer klachten het dagelijks functioneren sterk beïnvloeden, is het belangrijk contact op te nemen met een huisarts of bevoegde zorgverlener.
Raakt het geboorte- of bevallingsverhaal jullie nog?
Een geboorte kent twee verhalen: dat van de moeder die bevalt en dat van het kind dat geboren wordt. Soms blijft een ingrijpende ervaring bij één van beiden, of bij allebei, nog voelbaar. In een rustig en vrijblijvend kennismakingsgesprek kijken we samen naar wat er is gebeurd, wat er nu nog geraakt wordt en welke begeleiding passend kan zijn.